Kiedy warto zawrzeć umowę rozdzielności majątkowej z wyrównaniem dorobków?
Umowa majątkowa o rozdzielności z wyrównaniem dorobków to jeden ze sposobów ukształtowania relacji majątkowej pomiędzy małżonkami. Instytucja wyrównania dorobków chroni i pełni rolę rekompensaty dla małżonka, który rezygnując z działalności zarobkowej, zajmował się prowadzeniem gospodarstwa domowego i wychowaniem dzieci.
Umowa rozdzielności majątkowej z wyrównaniem dorobków musi mieć formę aktu notarialnego, inaczej bowiem będzie nieważna z mocy prawa. Umowa może być zawarta zarówno w trakcie trwania małżeństwa, jak i przed jego zawarciem. Ten rodzaj ustroju majątkowego umownego oznacza, że małżonkowie nie mają majątku wspólnego, a każdy z małżonków ma możliwość swobodnie zarządzać i rozporządzać składnikami majątku osobistego. Żaden z małżonków nie ma obowiązku informować drugiego o składnikach swojego majątku, ani o podejmowanych przez siebie czynnościach zmierzających do rozporządzenia majątkiem.
Gdy umowa ustaje na wniosek jednego z małżonków może zostać dokonane podsumowanie majątków i sprawiedliwe ich wyrównanie. Wiąże się to z koniecznością określenia dorobku każdego z małżonków poprzez ustalenie wzrostu wartości majątków małżonków, w okresie od początku obowiązywania umowy aż do ustania ustroju.
Z dorobkiem mamy do czynienia w sytuacji, gdy wartość majątku małżonka powiększy się w czasie trwania ustroju. Przy ustalaniu istnienia dorobku należy zestawić wartość majątku z dnia ustanowienia ustroju rozdzielności majątkowej z wyrównaniem dorobków oraz wartość majątku z dnia ustania tego ustroju.
Przy obliczaniu dorobków pomija się przede wszystkim: przedmioty nabyte przed zawarciem umowy majątkowej, przedmioty majątkowe nabyte przez dziedziczenie, zapis lub darowiznę a także prawa autorskie i inne prawa twórcy.
Do dorobkudolicza sięnatomiast wartość: darowizn dokonanych przez jednego z małżonków,za wyjątkiemdarowizn na rzeczwspólnychzstępnych małżonków (dzieci, wnuków) oraz drobnych darowizn na rzecz innych osób, usług świadczonych osobiście przez jednego z małżonków na rzecz majątku drugiego małżonka, nakładów i wydatków na majątek jednego małżonka z majątku drugiego małżonka.
Po ustaniu rozdzielności majątkowej, małżonek, którego dorobek jest mniejszy niż dorobek drugiego małżonka, może żądać wyrównania dorobków. Następuje to przez zapłatę lub przeniesienie prawa. Roszczenie o wyrównanie dorobków powstaje z mocy prawa. Małżonek ma możliwość wystąpienia z żądaniem wyrównania dorobków, jednak jeżeli ze swojego uprawnienia nie skorzysta, nie dojdzie do wyrównania. Wyrównania dorobków można dokonać w drodzeumowymiędzy małżonkami, w której uregulują zasady wzajemnych rozliczeń, a jeśli porozumienie między małżonkami nie będzie możliwe, niezbędna będzie interwencja sądu.
Roszczenie o wyrównanie dorobków jako roszczenie majątkowe ulega przedawnieniu z upływem dziesięcioletniego terminu. Bieg tego terminu rozpoczyna się z dniem ustania rozdzielności majątkowej z wyrównaniem dorobków.
Zebrała i opracowała: Agata Czekaj
